THEMAKRANT FEESTEN EN PARTIJEN (editie 27, januari 2026)

door Willem Staat

De liefde bracht mij een halve eeuw geleden van de Zuidhollandse Eilanden naar Zeeland.

Op Oudejaarsavond bezocht ik met mijn schoonfamilie de intussen al bijna dertig jaar verdwenen Segeersstraatkerk in Middelburg. Vanaf de galerijen keek je uit op de vooral door vrouwen bevolkte middenbanken beneden: een kleine zee van witte kappen. Die van de Walcherse dracht werden afgewisseld door enkele van Zuid-Beveland. Een fascinerend beeld!

Thuis bij mijn schoonouders aan de Poelendaeleweg maakte ik daarna kennis met Slabberjan. In de kring van familie en vrienden ging een zak rond met 42 teuten (speeldoppen). Iedereen mocht er een uit de zak halen. Daarop staan plaatjes van de cijfers van 0 tot en met 12 en van de symbolen Jan Rit (mannetje met stok of een nar), Smoel (raar gezicht), Pispot, Blind (blank vlak dat ook Wittebrood of Meelzak kan heten), Herberg, Poesje, Vogel en Kap-af of Ruiter (een man te paard). Het kost te veel ruimte om alle regels van het best wel ingewikkelde spel hier weer te geven, maar het draait om het ruilen van de teuten. Je moet dan proberen aan een stuk van hogere waarde zien te komen.

Slabberjan wordt ook in Scandinavië gespeeld en heet daar ‘Gnav’. Het is mogelijk afgeleid van het Italiaanse gokspel Cambio. Volgens de verhalensite Zeeuwse Ankers verspeelden mannen er zelfs huis en haard mee, waardoor het in Italië werd verboden. Dat risico liep ik in Zeeland niet. Want hier verspelen we hooguit een paar centen (of knopen).