door Albert Kort

Een leven zonder ‘social media’ lijkt in onze tijd niet meer mogelijk en dat dat gevaren met zich meebrengt is duidelijk. Verslaving ligt op de loer en door de enorme hoeveelheid informatie waarmee we dagelijks worden bestookt, is het steeds moeilijker om nepnieuws van ‘echt’ nieuws te onderscheiden.

De Cartwright-familie uit Bonanza. | foto Wikipedia

Maar hebben de media niet altijd een belangrijke rol in ons leven gespeeld? Bleef het nieuws voor onze ouders nog grotendeels beperkt tot wat ze in kranten en boeken lazen, na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat al snel, toen de massamedia hun intrede deden. Vrijwel iedereen kwam in het bezit van een radio, waarop niet alleen de dagelijkse nieuwsberichten werden uitgezonden, maar waar je ook naar ‘hoorspelen’ kon luisteren.

Ik weet nog goed dat mijn opa en oma bij ons op bezoek kwamen om naar zo’n hoorspel te luisteren. Omdat ze niet door kabaal gestoord mochten worden, moesten wij doodstil zijn. Wat vervelend en oersaai was dat! Gelukkig waren er ook hoorspelen voor kinderen, zoals Paulus de Boskabouter. Spannend, maar ook wel een beetje eng. Krakende deuren, piepende scharnieren en voetstappen die snel dichterbij kwamen. Je hield je adem in, want je wist dat er ergens gevaar dreigde. Wanneer zou de kwaadaardige heks Eucalypta met haar snerpende stem tevoorschijn komen en wat stond Paulus allemaal te wachten?

In de jaren zestig nam de tv de plaats in van de radio. Binnen de kortst mogelijk keren was het toestel niet meer weg te denken uit de Nederlandse huiskamer. Onze ouders keken naar het acht uur-journaal, terwijl wij met spanning uitkeken naar series die op woensdagmiddag werden uitgezonden, zoals Pipo de Clown en Okkie Trooy. En op de vroege avond zaten we te wachten op de dappere ridder Ivanhoe die samen met zijn schildknaap Gurth korte metten maakte met allerlei gespuis dat de streek onveilig maakte. En wat te denken van de spannende western Bonanza, waarin de Cartwrights de ranch Ponderosa runden? Stuk voor stuk uitzendingen die me tot op de dag van vandaag zijn bijgebleven.

De dappere ridder Ivanhoe.

De radio en de televisie mogen dan wel invloed op me hebben gehad, het boek was en bleef voor mij toch het belangrijkste medium. Terwijl je de geluiden van de radio en de beelden van de televisie over je heen laat komen, zet je met een boek de geschreven woorden zelf om in beelden en geluiden. En wat is er nu creatiever dan dat?

foto boven: Opa en oma Kort, op Tweede Kerstdag luisterend naar een hoorspel in de achterkamer van ons huis (ca 1965) | foto privé-collectie Albert Kort