door Mieke van der Jagt

We maken en we lezen Zeeuws Weerzien. Logisch dat we geneigd zijn wat nostalgisch te zijn; te mijmeren over een verleden waarin heel veel dingen beter waren. De bijeenkomsten gezelliger, het eten lekkerder, het leven eenvoudiger. Maar soms moeten we het ook eens hebben over dingen die heden ten dage veel beter zijn. Deze keer: het maandverband!

Velen onder ons zullen daarbij de schouders min of meer ophalen. Meer: de helft van de club die het nooit nodig had, de mannen. De andere helft misschien wat minder omdat ze het niet meer nodig hebben. Maar – breek me de bek niet open – we kunnen allemaal nog met luiers te maken krijgen en daarvoor geldt hetzelfde: veel beter nu.

Maar goed, het maandverband dus. Velen van ons zullen de tijd nog hebben meegemaakt dat het meest luxe maandverband een uit de fabriek afkomstig, in drieën gevouwen stukje badstof was met aan weerskanten een knoopsgat. Het werd op zijn plaats gehouden door een maandstondegordeltje: Dat was een stuk knoopsgatenelastiek met voor en achter een jarretel. Na gebruik werd het maandverband in een emmer in de week gezet, om daarna in de kookwas of in de simpelste wasmachines te worden gewassen. Je kon ze het beste maar in de zon drogen, dan trokken de vlekken eruit.

Minder luxe maar op dezelfde manier behandeld waren de zelfgemaakte maandverbanden. Een oude handdoek, versleten interlock en allerlei andere katoen verdween niet in de vodden als je er nog degelijk maandverband van kon maken.

En toen had je ineens weggooimaandverband: wat een luxe! De enige merken die ik me herinner zijn Libresse en Kotex. Er zat nog steeds een soort knoopsgaatje in (van plakken was nog lang geen sprake) maar in een soort vlieseline zakje zat een hele hoop celstof. Je kon er langer mee vooruit dan met die katoenen lappen en al werd het als een ongehoorde luxe beschouwd, degene die het droeg én de degene die het waste waren vóór.

Tampons kwamen pas later in zwang. In de jaren zestig werd geroepen dat dat veel te gevaarlijk was. Stel je voor: iets ergens instoppen waarvan we helemaal niets wisten. Het vrouwelijk geslachtsorgaan is maar zeer onlangs in beeld gekomen. Nog iets wat vandaag beter is dan vroeger.

Het duurde natuurlijk niet lang voordat er goedkoper maandverband op de markt kwam. Mijn vader die op zaterdag altijd de boodschappen deed, wist met een vrouw en vier dochters al snel het waar goedkoopste te halen viel: Roze plastic pakken met twintig stuks verband. Dat waren dikke stapeltjes celstof met een plastic en een roze velletje onderin, het geheel in een netje dat ook weer aan zo’n gordeltje kon. Maar wij droegen inmiddels spijkerbroeken dus de gordeltjes hadden we al lang vaarwel gezegd.

Mijn vader sleepte het maandverband in – ook weer roze – pakken van zestien stuks naar binnen. We deden het ermee maar af en toe een en pak Kotex was toch wel fijn.

Van die roze pakken maakte mijn moeder onbedoeld een running gag in de familie. Elk jaar met Sinterklaas pakte ze voor ons allemaal zo’n pak in met een gedicht. Al voordat het cadeau was overhandigd riepen wij: “Het Maandverband”. ,,Verrek, hoe weet je dat?”  ,,Ja Ma, dat doe je ieder jaar.”