THEMAKRANT DIEREN ALS GEZELSCHAP (editie 28, voorjaar 2026)

door Margreeth Ernens

De postduif diende eeuwenlang als boodschapper, maar tegenwoordig is de vogel vooral een hobby. De duivensport beleefde in de jaren 50 tot 80 in de vorige eeuw zijn hoogtepunt.

Zeeland telde vele postduivenhoudersverenigingen (vaak met de naam De Postduif), die tijdens het vliegseizoen hun duiven losten in Frankrijk en België.

’s Winters hielden de clubs zich bezig met tentoonstellingen, waar vette prijzen als een TV, koelkast of fiets konden worden gewonnen. De winnaar was vaak op uiterlijk gefokt en geen echte postduif. De wedstrijdduif gold als ‘het renpaard van de kleine man’.

De keerzijde van de wedstrijden was dat een duif een zaadeter is die onderweg foerageert. Dat leverde in 1950 in de Zeeuws-Vlaamse polders veel schade op. Er werd dan ook bij de raad Axel een voorstel ingediend om tussen 1 maart en 1 mei de vluchten te verbieden. Maar in verband met de al afgegeven vergunningen en omdat men ‘de burger zijn hobby niet wilde afnemen’, werd het voorstel afgeschoten ook omdat veel Bélgische postduiven de schade veroorzaakten.

Ontvoering

Duivenmelkers hadden het dus niet makkelijk. In 1956 kreeg een duivenmelker in Gelsenkirchen een postduif met brief bezorgd, waarin stond dat als hij zijn zeven ontvoerde duiven wilde terugkrijgen, hij een losprijs van vijftig Mark moest meegeven aan de meegebrachte duif. De gedupeerde wendde zich tot de politie, die daarop de duif, voorzien van kleurige linten, losliet en volgde met een sportvliegtuig. De duif vloog direct naar het huis van de gijzelnemer, maar die had het hazenpad gekozen toen hij in de krant het plan van de politie las.

Duiven haalden geregeld de krant met hun avonturen. Begin jaren zestig bracht een inwoner van ’s Gravenzande zijn vrouw naar het ziekenhuis in Delft, waar ze een operatie moest ondergaan. Hij liet een postduif in een mandje achter. Een verpleegster schreef na de operatie op een briefje dat alles goed was verlopen, bevestigde dat met een ringetje aan de poot van de duif en liet de vogel los. Twintig minuten later kreeg de man uit ’s Gravenzande het goede nieuws.

In San Francisco vroeg een duivenmelker in 1961 zijn vriendin ten huwelijk door bij haar een brief, twee dozijn rozen, een fles champagne en een postduif te laten bezorgen. Als ze ja zei, hoefde ze alleen de postduif los te laten. En dat deed ze.

Kippenei

In augustus 1978 meldde De Stem dat een driejarige postduif uit Koewacht een ei had gelegd ter grootte van een kippenei, volgens kenners een uitermate zeldzame gebeurtenis. Of het ei is uitgebroed vermeldt de historie niet.

Er stond soms ook veel geld op het spel. Een koppel (een doffer en een duivin) kan al voor ongeveer 25 euro worden gekocht. Maar sommige duiven gaan voor een recordbedrag in andere handen over: New Kim, een topduivin van kwekers in de provincie Antwerpen, is in 2020 geveild voor 1,6 miljoen euro.

foto boven: Postduif doffer. | Foto: Jens Freitag Wikimedia Commons