door Peter Verdurmen

Hoeveel winkels en cafés waren er in IJzendijke, een levendig dorp,  eind jaren vijftig, begin jaren zestig?

Adrie van Sorgen hoeft niet lang na te denken over die vraag. ,,In totaal misschien wel een stuk of zestig denk ik.” Voor de generatie van nu een onvoorstelbaar aantal. Anno 2026 telt IJzendijke nog slechts één winkel, Elektro Van Sorgen aan de Koninginnestraat, plus een supermarkt. Er is ook nog wat horeca.  ,,De rest is helaas verdwenen”, constateert Adrie. Voortuitgang kent talloze verliezers. Toenemende concurrentie, een pand met ernstige gebreken, geen opvolgers, er waren allerlei redenen waarom ondernemers de deuren voorgoed sloten. Adrie herinnert zich de tijd  nog dat er in IJzendijke zes warme bakkers waren. ,,Toen kon je bij wijze van spreken elke dag naar een andere bakker voor je brood.”

De energieke pensionado komt uit een ondernemersfamilie. Zijn opa, Adriaan van Sorgen, begon in het jaar 1923 in IJzendijke een garage annex installatiebedrijf. Bij het honderdjarig bestaan werd Elektro van Sorgen  het predicaat ‘Hofleverancier’ toegekend. Hugo de Jonge onthulde als kersverse Commissaris van de Koning het bijbehorende bord met het koninklijk wapen aan de gevel in de Koninginnestraat.

Na de wederopbouw, er was veel oorlogsschade in het dorp, besloten de ondernemers in IJzendijke de krachten te bundelen in een winkeliersvereniging. Nog altijd roept ‘Ons Belang’ bij oudere dorpsgenoten nostalgische gevoelens op. De winkeliersvereniging diende niet enkel het eigen belang. Het dorpsleven bloeide mede dankzij ‘Ons Belang’.

Jaarlijks terugkerend hoogtepunt was de Winkelweek in oktober. Adrie van Sorgen: ,,De vereniging kreeg vergunning van de gemeente IJzendijke voor de Winkelweek mits ze gekoppeld was aan de najaarskermis.”

De bonnenactie van de IJzendijkse winkeliers was razend populair. Per bestede gulden werd een lot verstrekt. Na de actieperiode trok de notaris de prijswinnende nummers die bekend gemaakt werden bij het café van Tante Nellie en via een annonce in het Zeeuwsch Vlaams Advertentieblad. De prijzen waren vaak in natura, later werden er waardebonnen verloot die bij de deelnemende winkeliers ingewisseld konden worden. ,,Sommigen stelden grote aankopen uit tot de Winkelweek”, herinnert Adrie zich. ,,De Winkelweek leverde de ondernemers wat extra omzet op, maar dat was niet het hoofddoel van de bonnenactie, wel de promotie van IJzendijke.”

Lintenmeetwedstrijd

Ook de dorpsjeugd  keek uit naar de Winkelweek in het najaar. De lintenmeetwedstrijd was keer op keer een groot succes. Gewapend met een kledingcentimeter ging menig jong gezin van etalage naar etalage. Adrie: ,,Sommige winkeliers maakten het de deelnemers gemakkelijk met een kaarsrecht lint. Anderen hingen een lint op met kunstige krullen. Dan was het flink hannesen om de exacte lengte uit te vogelen.” Het deelnameformulier met de totaaltelling kon worden gedeponeerd in een lege melkbus in het portiek van herenmodezaak Plasschaert.

Een aantal jaar stond ook een knobbelrit op het programma van de IJzendijkse Winkelweek. Een spel met dobbelsteenposten. Wie zes gooide was de sjaak. Hij/zij moest voor een stempel helemaal naar het graf van Willem Schorer trappen, kilometers ver de polder in richting Hoofdplaat. En terug! Wie een goeie hand had van gooien leverde aan het eind van de middag hijgend en puffend z’n volle deelnemerskaart in. Flink tegen de wind in beuken, da’s nog eens wat anders dan een springkasteel.
Buiten de Winkelweek om werden ook kleinere acties gehouden. Zo lag de Koninginnestraat eens wekenlang open vanwege rioleringswerken. De ondernemers vreesden voor omzetverlies. Er werd een grote rioleringsactie opgetuigd om de klant binnen te krijgen. Met succes. Adrie: ,,Qua omzet merkten we er nauwelijks wat van.”

Foto: Adrie en Monika van Sorgen deden altijd enthousiast mee aan de jaarlijkse Winkelweek in IJzendijke. |  Foto Peter Verdurmen