THEMAKRANT GELD (editie 24, april 2025)

door Jopie Meerman

Wat een verschil met de jeugd van nu. Die rijden op scooters, fat-bikes en e-bikes naar school. Ja, natuurlijk ook wel met ‘gewone’ fietsen.

Met zo’n gewone fiets moest Gerrit Meerman uit Tholen toen naar de Ambachtsschool in Bergen op Zoom. Maar er was helemaal geen fiets. Die moest nog gekocht worden en dat geld moest hij zelf verdienen. Nu, bijna 85 jaar oud, vertelt Gerrit aan zijn kleinkinderen hoe hij als 12-jarige voor dat geld aan slag moest.

,,Een buurman gaf me de raad om met hem mee te gaan naar de ‘witte juun’. Ik moest mee naar Nieuw-Vossemeer, samen met hem en zijn zoon. ’s Ochtends om half vier uit mijn bed, achterop de motor van zijn zoon, zijn vader fietste. Dan reden we naar Oud-Vossemeer, naar de veerpont die al vanaf vier uur in de vaart was voor al die arbeiders naar de Brabantse kant. Want daar waren de zilveruitjes, die werden opgekocht door commissionairs. Zij bepaalden hoeveel iedereen betaald kreeg.’’

Jooitje

,,Iedereen kreeg een zogenaamd jooitje toegewezen. Dat is een stuk grond van ongeveer 1 meter breed. Dat moest met de schrabber worden leeggehaald, waarna ze de planten achter zich weggooiden en ik moest die dan in jutezakken doen.’’

,,In mijn overall met kaplaarzen aan moest ik hard werken om die volwassen mannen te kunnen volgen. En volgens mij was het altijd slecht weer, modderig, vies en de zakken waren zwaar. Die zette ik gereed en die werden dan opgehaald. Sommige mannen werkten zo snel, die namen stukken grond van anderen mee, zodat die minder verdienden.’’

,,Hoeveel ik verdiende? Dat weet ik nog wel. Ik wilde een ERVO-fiets kopen, dat was een goedkope uitvoering van de EMPO. Het was een fiets zonder versnellingen en met een terugtraprem.

Ik had de hele vakantie zo hard gewerkt, was stik moe en ik had toch nog vijftig gulden tekort. Want de fiets koste 180 gulden. Gelukkig wilde mijn oudere broer Rien, die al werkte, mij het geld lenen. Dus toen ik naar school moest had ik mijn fiets! Ik heb er heel wat kilometers op gereden.

En die vijftig gulden? Die heb ik nooit terug hoeven betalen!’’

Foto: Gerrit Meerman op zijn ERVO-fiets. | Foto privéarchief familie Meerman