door Albert Kort

‘Bloed aan de paal’. Kunt u zich deze woorden nog herinneren? Het was de titel van de voorstelling die de cabaretiers Freek de Jonge en Bram Vermeulen in 1978 opvoerden naar aanleiding van het WK Voetbal dat in dat jaar in Argentinië werd gehouden.

Aanplakbiljet Aktie Argentinië.

Ik moest eraan terugdenken toen ik een paar maanden geleden naar het WK in Amerika keek. Net als toen stond ook tijdens dit toernooi de sport in het teken van de politiek. De arm van Trump reikte ver. Niet alleen slaagde hij erin een schorsing van een Amerikaanse speler ongedaan te maken, ook FIFA-voorzitter Infantino leek hij in zijn zak te hebben. Jammer voor hem was echter dat zijn grote vijand Spanje er uiteindelijk met de eindoverwinning vandoor ging. Spanje was tenslotte het land dat Trump dwars zat, het land waar in zijn ogen voornamelijk ‘bad people’ woonden.

Dat voetbal en politiek innig met elkaar verstrengeld zijn, bleek misschien nog sterker in 1978. Ook toen bleek voetbal een machtig wapen in handen van dictators. Dat Argentinië de finale tegen Nederland won, versterkte de populariteit van de junta.
Ik, destijds student in Amsterdam, baalde net als bijna al mijn studiegenoten als een stekker. Een nederlaag van je eigen land is al moeilijk te verteren, maar zeker als het een land betreft waar de mensenrechten op grote schaal werden geschonden. En dan te bedenken dat ons land vier jaar eerder had verloren van ‘vijand’ Duitsland. Weliswaar een ‘vijand’ uit het verleden, maar toch.

Wat er zich in 1978 allemaal achter de schermen had afgespeeld, werd pas vele jaren later duidelijk. Om Argentinië te laten winnen, waren scheidsrechters omgekocht en Nederlandse spelers geïntimideerd. En om de halve finale te halen, moest het Argentijnse elftal met minstens vier doelpunten tegen Peru winnen. En dat gebeurde nadat dictator Videla had beloofd een aantal politieke gevangenen uit Peru over te nemen, die in Argentinië werden gemarteld. Met veel moeite en de nodige intimidatie wist Argentinië in de verlenging van Nederland te winnen. Destijds een bittere pil.

De nare nasmaak ervan wordt misschien enigszins verzacht door de gouden beker die Spanje onlangs in ontvangst mocht nemen. Een democratisch land dat op sportieve wijze afrekent met het met Trump bevriende Argentinië. Nog leuker was het geweest als Nederland de hoofdprijs had gewonnen. Nu moest het genoegen nemen met een troostprijs.

foto boven: Tekening Tom Holloway in ‘Het lederen Monster’. Juntaleider Videla rechts. Beide illustraties zijn uit ‘1968-1979 Neerlands Hoop in Bange Dagen’ van Frank Verhallen