door Margreeth Ernens

Een (alcoholvrije) toost op het goede leven!

Een positieve houding is van levensbelang, zo vindt Jan Wisse (90) uit Ritthem. Hij maakte de puzzel uit nummer 28 van Zeeuws Weerzien in de hoop op het winnen van de hoofdprijs: het boek ‘Voor Schut gezet’ van Aad de Klerk (uitgeverij Den Boer-De Ruiter). Op de kaft staat namelijk een foto van een aantal vrouwen voor de schutte in Koudekerke en één van hen is zijn moeder (geheel rechts).

Het lot was Jan goed gezind en Zeeuws Weerzien ging samen met schrijver Aad de Klerk de hoofdprijs uitreiken in huize Wisse. Neef Evert Wisse zorgde voor heerlijke hapjes en drankjes tijdens het geanimeerde gesprek.

Jan ervaart het als een groot geschenk dat hij zo’n goed geheugen heeft en het kost hem dan ook weinig moeite om allerlei wetenswaardigheden op te dissen tijdens het gesprek. De vroegere schoolmeester probeerde (en doet dat nog steeds) ‘een warm bad voor iedereen’ te creëren, zodat zijn leerlingen met plezier naar school gingen en ’s middags met een lach ‘Tot morgen’ riepen. ,,Een fijne sfeer scheppen is nodig, toen, maar ook nu nog’’, zegt hij overtuigd.

Favoriete docenten

Ook hij had in zijn jeugd favoriete, maar zeker ook minder favoriete meesters, juffen en docenten, het thema van Zeeuws Weerzien 30. Geboren in Koudekerke als zoon van de slager ging hij naar de christelijke kweekschool op de Herengracht in Middelburg. Die school vond hij helemaal niets. Gelukkig mocht hij van zijn ouders overstappen naar de kweek aan de Noordstraat. ,,Eind jaren vijftig was Cor Schijve daar onze muziekleraar. Die nam ons mee naar de opera in Gent. Dat opende de wereld voor mij. Dat heb ik waarschijnlijk geërfd van mijn zanglustige moeder. En Jos Heymans was mijn tekenleraar.’’

Vliedbergen

Aad de Klerk was al vroeg geïnteresseerd in vliedbergen. Als leerling van het CSW moest hij een werkstuk maken over een heemkundig onderwerp. Dat werden vliedbergen, maar daar was veel onduidelijk over. Van het een komt het ander en hij werd door de redactie van het tv-programma Van Gewest tot Gewest geïnterviewd. Zijn latere schoonmoeder, die de reportage jaren later zag, had commentaar: ,,Wat een jong broekie om al zo goed uit zijn woorden te komen.’’

‘Voor schut gezet’.

Aad de Klerk kwam via vliedbergen uiteindelijk bij de schuttes terecht. Een schutte diende om losgebroken vee tijdelijk te verzamelen en bijna iedere stad of dorp had er wel een. ,,In archieven vind je er weinig of niets over, veel archiefstukken zijn ook verloren geraakt.’’ Pas na jaren had hij genoeg aantekeningen verzameld om een boekje te maken. Oude foto’s van schuttes zijn er alleen uit Koudekerke en Haamstede. ,,Die van Zierikzee is de enige die nog bestaat.’’ Jan herkent het gebouw op de foto van Koudekerke eigenlijk niet. ,,Die foto is per ongeluk daar genomen, ikzelf ben later op die plek geboren, evenals Evert. Dus mijn moeder staat eigenlijk bij haar toekomstige huis.’’ De naam schutte – en ook schutter – is Walchers, elders is het schot en schotter. Veel mensen weten niet waar de naam voor staat, hoewel er heel wat straten naar genoemd zijn.

foto boven: Schrijver Aad de Klerk overhandigt Jan Wisse de hoofdprijs van puzzel 28: het boek ‘Voor Schut gezet’.

Gezelligheid troef in huize Wisse, met vlnr Jan Wisse, Evert Wisse, Margreeth Ernens en Aad de Klerk. | foto’s Hanneke de Vroe