THEMAKRANT VAKANTIEBAANTJE (editie 29, zomer 2026)

door Peter de Jonge

Pijnlijke en soms kapotte nagels, hield je er aan over. Het plukken van zwarte bessen (zwarte beiers) in Zuid-Beveland was voor de schooljeugd een ideaal vakantiebaantje.

De boeren vroegen niet naar je leeftijd en als je keurig je werk deed, kreeg je ook netjes betaald. Nu ja, netjes: het was een fooitje van hooguit drie rijksdaalders tot een tientje per dag. Afhankelijk van hoeveel je plukte.

De gemeente Borsele is nog altijd hét zwarte-bessen-gebied van Nederland. Vruchtbare Zeeuwse klei, veel zonuren en weinig nachtvorst zorgen er voor de ideale omstandigheden. Maar liefst 75 procent van de totale oogst komt er vandaan, dus zonder Borsele zou Hero Cassis de deuren wel kunnen sluiten.

In de jaren zestig van de vorige eeuw moesten de bessen handmatig worden geplukt en anders dan bij rode bessen waren de takjes die je met je nagels moest doorknijpen hard en stug. Het moest wel voorzichtig gebeuren, want als je de bessen tot druk kneep waren ze niets meer waard.

Gesnapt

Wat je plukte ging in lichthouten kistjes, die je liet wegen zodra ze vol waren. Natuurlijk deden we stiekem wel eens wat kluiten slik op de bodem, waardoor de kist sneller tot de rand toe gevuld was en extra gewicht had. Er was altijd de kans om gesnapt te worden, want de boer ging even met zijn vingers door de oogst om te kijken of ze niet te nat waren. En als hij grond tegenkwam kreeg je er van langs. Tientallen jongeren werkten in rijen naast elkaar. Wij gingen wel eens met een clubje klasgenoten van Walcheren naar Nieuwdorp.

Nieuwdorp is nog altijd het centrum van de zwarte bessen. Boonman’s Wijnmakerij maakt sinds 1993 uit die zwarte bessen niet alleen eigen jam en bessensap, maar ook wijn. Die smaakt volgens kenners een beetje naar port. Tegenwoordig wordt een bes-oogstmachine gebruikt die over de struiken heen rijdt en de bessen er met behulp van kloppers vanaf schudt. En daarna tot heerlijks verwerkt, want behalve sap, jam en wijn kun je ook pastilles kopen: Zwarte Beiers. Klikt lekker Zeeuws.

Foto: Behalve zwarte bessen in met name Borsele, werden in Zeeland ook andere bessensoorten geplukt, zoals rode bessen en kruisbessen, die stekelbeiers werden genoemd door de grote doornen aan de struiken. Op deze foto uit 1963 plukken meisjes in Koudekerke bessen. | Foto: Jacqueline Midavaine.