Misdienaar
door Peter de Jonge
Via een vriendje hoorde ik dat er een misdienaar werd gezocht. Voor kerkdiensten in de kapel van het Sint-Jozefziekenhuis in Vlissingen.
Gretig meldde ik me aan. Het was de tijd dat ik – gestimuleerd door mijn tante nonneke, Soeur Angelique van de Franciscanessen van Etten – er van droomde priester te worden.
De kapel werd elke doordeweekse ochtend om half zeven bezocht door de nonnen die in het hospitaal werkten als verpleegster. Patiënten heb ik er nooit gezien. Die kregen geestelijke bijstand aan bed van rector Kroon. Van hem kreeg ik een geplastificeerde kaart met de Latijnse gebeden die ik uit mijn hoofd moest kennen. Dominus Vobiscum. Et cum spiritu tuo. De Heer zij met u. En met uw geest.
De eucharistie (de mis dus, die wij moesten dienen) is een viering die bol stond van rituelen. Het spannendst vond ik de verkleedpartij. De zware zwarte toog met daarover de kraakheldere witte superplie, een met kant afgezet wijd linnen hemd tot op de knie. Zodra je die gewaden droeg voelde je je onderdeel van de heilige ceremonie, waarin je plechtige handelingen mocht verrichten zoals het aangeven van water en wijn aan de voorganger. Dat gebeurde voorafgaand aan de consecratie, het moment waarop de hostie en de wijn veranderden in het lichaam en bloed van Christus. Een gedaanteverandering die ik nooit met eigen ogen heb waargenomen.
Ook de wierook en het wierookvat en het emmertje wijwater met de bijbehorende kwast hoorden tot de exotische attributen, die de misdienaar mocht aanreiken. Nog altijd breng ik de geur van de wierookwolken die uit de openingen van het wierookvat opstegen in verband met hoogmissen op de feestdagen, net als de druppels wijwater die over de kerkgangers werden uit gesprenkeld als een lenteregentje.
Het geloof is inmiddels uitgedoofd tot een smeulende hoopje. Maar nog altijd kan het schamele overblijfsel van Het Enige Ware Geloof, zoals Rooms-Katholieken zich zagen, opflakkeren als ik de Gregoriaanse klanken hoor of de geur opsnuif van een brandende kaars. Dan loop ik in gedachten weer even statig en met gevouwen handen langs de krakende houten banken door het middenpad naar het altaar van de kapel in het Sint-Jozefziekenhuis.
Foto boven: Peter (tweede van rechts) als misdienaar.
Beluister het gesprek dat Remco van Schellen van Omroep Zeeland met Peter had in Zeeland Wordt Wakker:
E.kolk reinders
Geplaatst op 07:10h, 21 aprilMevrouw v.d.Kolk Reintjes.
Ook ik ben korte tijd het enige meisje geweest in de kerk geweest als misdienaar daarop volgde mondjesmaat ander meisjes.
Heb het over de zestiger jaren de flower power tijd al kon ik nog niet aan de toen nog geldende regels van de kerk ontsnappen heb ongeveer een jaar de metamorfose gekend hiermee bedoel ik te zeggen dat in meisjeskleren gekleed gaan naar de kerk een taboe was de uitdaging werd niet getolereerd met als triest gevolg dat ik in het geheel zwarte kleding en zwarte pantoffels moest dragen onder een zware katoenen soutane met de gesteven superplie.
Nadien zijn onze drie zonen misdienaar geworden bij deze kerk soms met weemoed denk ik terug aan mijn tijd als misdienaar!
Alfons leenders
Geplaatst op 20:12h, 08 aprilIk heb vroeger te Hulst de hele ceremonie als misdienaar mogen meemaken,gehuld in zwarte toog en gesteven katoenen superplie was betrokkenheid met de kerk wel duidelijk.
Met hoogtijdagen was het een gewoonte dat we uit hygiënisch oogpunt een zwarte satijnen pyama aantrokken voordat meneer van dorsellaar de koster ons voorzag van de toog en superplie de reden daarvoor waren de vele wisselingen van deze gewaden.
Ook in vele maten te vinden in de sacristie waren onze zwarte slofjes ofwel pantoffels want je moest immers met rein schoeisel het altaar betreden.
Voor een enkeling onder de dienders was het kerkelijk satijnen ondergoed kennelijk ongewoon in de beleving sommige van hen liepen erbij alsof ieder ogenblik het gewaad van hen af zou glijden mede door de gladmakende voeringstof die over de delicate stof van het kerkelijk ondergoed drapeerde.
Edoch is mijn betrokkenheid bij de kerk altijd bijgebleven.
G.Bastiaanse
Geplaatst op 07:22h, 05 aprilGermaine Bastiaanse.
Te beginnen om fijne pasen te wensen,het is deze tijd geweest dat ik het enige meisje misdienaar was met alleen jongens en mannen.
Heb me door alle lastige dingen dat ik als misdienaar meisje op mijn weg vond.
Nogmaals fijne paasdagen!
Met vriendelijke groeten Germaine.
Frans Geens
Geplaatst op 10:51h, 22 maartIk kom van Clinge alwaar geboren en getogen opgegroeid het betreft hier de vele anecdotes die op waarheid gebaseerd zijn,mijn verhaal begint bij de Sint Henricus kerk waar ik mij bij de pastorie mellde voor misdienaar te zijn,de voorbereidingen hiertoe was een heel gedoe zoals het confiteor suscipiat en het introibi om in Latijn uit te spreken enfin dat achter de rug hebbende kwam het oefenen hoe om te gaan als misdienaar daar ook nog bij kijken.
Eenmaal zover geschoold door een pater die ook koster was was ik geschikt om in toog en superplie zelfstandig te dienen met een zestal jongens.
Natuurlijk ontging mij niets in het prille begin zo werden we door pater koster beurtelings voorzien van de toog met superplie maar niet voordat we allen compleet in het zwart aangekleed waren met een soort satijnen pyama waar ook pantoffels met zwarte kousen bij behoorde gedragen te worden
De luxe van het kerkelijk ondergoed dat blinkte heeft best indruk gemaakt al deelde je dit met niemand op school uit angst voor uitgelachen te worden,
Nieuwsgierig zonder oogcontact te maken keken we toe op elkaar zodra de pater iemand van ons begon met het verder aankleden tot misdienaar of acoliet hij stond dan achter ons met een soort priesterboord waarvoor even het hoofd achterover gehouden moest worden weet nog dat deze boorden erg gevoelig waren.
Na het om krijgen van deze boord werd je van de toog voorzien dat vrijwel direct over de satijnen kleding gleed mede door de voering van de toog en dit met de geplooide superplie eroverheen maakte je toch een ander mens.
Hiervan deze tijd als tienjarige kijk ik er met vreugde en weldoening op terug.
Daniël Bogaerts
Geplaatst op 07:23h, 20 maartDaniël Bogaerts.
Als misdiener destijds leerde ik Latijn schrijven en uitspreken niemand kan dit zich hedendaags nog voorstellen.
Ik mag er met vreugde op trugkieke op zijn Zeeuws gezegd.
Natuurlijk waren er ook minder vrolijke gebeurtenissen voor ons dienders van de kerk.
Nog altijd zal ik niet vergeten dat een mede misdienaar een zeker syndroom had te weten la Tourette hoop dat ik dit goed schrijf alhier deze knul moest net als een ieder van ons zichzelf verkleden het leverde hem een zekere spanning op waardoor hij in ons ogen vreemde bewegingen maakte. gewoontegetrouw wilde meneer pastoor Van Gestel absoluut geen verschil maken zo moest hij net als ieder van ons de zwarte pijama dragen alsmede het witte boord vooraleer de toga en superplie werd aangetrokken het kwam dan niet zelden voor dat de tics de overhand hadden bij hem en het onmogelijk maakte om het witte boord om te doen door de koster zo hebben we hem moeten helpen met het hoofd achterover te houden en dat voor ons als tieners maakte dat de nodige indruk kan ik verzekeren.
Eugène Visser
Geplaatst op 15:57h, 06 maartIk was vroeger koorknaap in Goes kreeg en actief als misdienaar en later acoliet.
Van het koor moest ik een katoenen geplooide kraag dragen met toga en koorhemd met een wit overhemd en zwarte broek en uiteraard zwarte schoenen.
Als misdienaar was het net even anders het gewaad dat was een toog en superplie waaronder een zwarte pijama en sloffen zal ik maar zeggen een stijf boordje behoorde tot de uitrusting.
Ik mocht het met veel plezier doen waar ik zeker op kan terugkijken.
Met vriendelijke groeten.
Frank de Kinder
Geplaatst op 05:11h, 06 maartMijn naam is Frank de Kinder van Antwerp.
Voordat we met het hele gezin (streng katholiek) verhuisden naar België was ik misdiener te Burgh Haamstede aan de O.l.V.op zee.
Meneer pastoor wilde ons misdienaars aangekleed en wel zien zodra hij de sacristie betrad.
Zo herinner ik nog sterk dat zuster Maria Genoveva de scepter zwaaide over haar jongens.
De voor ons bestemde gewaden waren in die tijd de soutane met gesteven koorhemd van stadelmaier alwaar altijd standaard de misdiener pyjama onder werd gedragen dit met zwarte kousen en pantoffels zo waren we gans in het zwart.
Voor dit te bewerkstelligen werden de misdienaren de tijd dat hiervoor nodig was afzonderlijk gelaten en met extreme oploop werden er schermen geplaatst daar we ons in het geheel om moesten kleden.
Eenmaal bereid voor de inkleding tot misdienaar behoorde je hierbij ook nog eens het witte boord te dragen welke we beurtelings omgedaan kregen door zuster Genoveva. Duidelijk te zien was dat de witte boorden te hoog waren waar we de ganse tijd met een eucharistieviering last van hadden tenzij we het hoofd recht naar voor hielden.
Enfin zodra wij gans in het zwart aangekleed waren met de blinkende “pyjama” aan voelde kerkzuster Maria zich geroepen om ons klaar te maken voordat meneer pastoor de sacristie betrad om ons verder aan te kleden tot misdiener. Zij stond dan achter ons met de soutane welke direct door de gladde voering over ons heen werd gedrapeerd. Daaroverheen kwam het gesteven koorhemd.
Op zijn Zeeuws gezegd een tijd om op trug te kieken.