Schooltijd en de leesmap in het Terneuzen van toen

Bart van der Meide (73) uit Amersfoort is geboren en getogen in Terneuzen. Hij haalt herinneringen op aan het Terneuzen van zijn jeugd.

Vader Van der Meide brengt de post rond in de Zandstraat.

Ik ben geboren in 1947 en woonde in de Narcisstraat. Mijn moeder was een Joosse uit de Donze Visserstraat. Mijn opa en oma hadden daar een groentewinkeltje. Mijn moeder was de oudste van een gezin van 8 kinderen.

Mijn vader was postbode in Terneuzen. Iedereen kende mijn vader, en mijn vader kende ook iedereen. In mijn jeugdjaren hield Terneuzen op bij de Dokweg, daarna kwam een stukje boerenland, en daar achter lag het Zwaantje. Mijn vader wist precies waar iemand woonde, met straatnaam en huisnummer. Daar er dagelijks 2 postbestellingen waren heeft hij het al doende geleerd. Bij de Dokweg lag de kwekerij van Abrahamse uit de Noordstraat. Ze hadden daar een glazen kas, en naast die kas stond een verwarmingsketel met schoorsteen, die voor verwarming in de winter diende. Bij de aanleg van de Bomenbuurt is die kwekerij verdwenen.

Watersnood en de PTT

Extra drukte voor de Terneuzense PTT’ers na de Watersnoodramp.

Het was niet altijd zo druk bij de PTT in Terneuzen, maar de drukte die te zien is op de foto’s  werd rechtstreeks veroorzaakt door de Watersnoodramp.

De post voor Zeeland kwam vanuit de rest van Nederland eerst terecht bij het expeditiecentrum Roosendaal. Daar werd de post verder gesorteerd voor Terneuzen, Goes, Middelburg enzovoorts. De post voor Terneuzen werd ’s avonds met een postauto opgehaald en altijd via Antwerpen naar Terneuzen gebracht, waar het om een uur of 12 werd afgeleverd bij het postkantoor. ’s Nachts werd de post door de postbode die nachtdienst had, verder uitgesorteerd in wijken. Om een uur of zes ’s morgens kwam dan de rest van de postbodes, die de wijken verder uitsorteerden in straten. Daar waren ze om een uur of negen mee klaar, en kon de post worden rondgebracht in Terneuzen.

De post voor de rest van Zeeland werd met postauto’s naar de grotere postkantoren in Zeeland vervoerd, waar de postbeambten dezelfde handelingen verrichtten als hun Terneuzense collega’s.

PTT’ers aan het werk in Terneuzen, daags na de Watersnoodramp

Na de Watersnoodramp konden de postauto’s niet meer richting bijvoorbeeld Goes en Middelburg omdat rond Kruiningen de doorgang was versperd door het water. Daarom werd alle post voor Walcheren, Noord-Beveland en het grootste gedeelte van Zuid-Beveland naar Terneuzen getransporteerd. Vandaar ging het in verschillende postauto’s naar de overkant met de veerboot Breskens-Vlissingen. Daardoor werd Terneuzen als het ware een soort overslagpunt, en dat verklaart de drukte die op de foto’s is te zien.

Het touw

Ik ben begin jaren vijftig naar de kleuterschool aan de Schoolweg gegaan. Daar was juffrouw Abrahamse hoofd. Mijn moeder bracht me (en haalde me daar later ook weer op) naar de Moffenschans aan de Axelsestraat. Dat was toen ongeveer het einde van Terneuzen, de laatste huizen stonden bij de Dokweg.

Vandaar vertrok ‘het touw’. Dat touw werd aan de voorkant en de achterkant strakgetrokken door de juffrouwen Klaassen en Abrahamse. Bij het vertrek waren er maar een paar kinderen, maar hoe dichter wij bij de school kwamen aan de Schoolweg hoe drukker het werd. Aan het eind liepen er wel ongeveer 20 kinderen mee. Per dag dus twee keer heen en weer. Ieder kind hield dat touw stevig vast, want loslaten betekende het contact verliezen met de rest. Nu in 2020 weet ik dat nog, het is het enige wat ik mij kan herinneren van die tijd.

Linkshandig

Daarna ben ik naar de Jozinaschool gegaan waar onder andere juffrouw Van der Welle, meester Janssen, meester Meijer (Kees Pupe was zijn scheldnaam) en het hoofd, meester Van de Hengel, lesgaven. Ik was linkshandig en juffrouw Van der Welle sloeg regelmatig op mijn hand, want dat mocht niet. Hierdoor schrijf ik rechts, maar de andere handelingen zoals tekenen, zagen etc. doe ik nog steeds links.

Ze hadden erg losse handjes trouwens op de Jozinaschool qua slaan.

Aan het einde van de zesde klas ging meester Van de Hengel  weg, en kwam meester Van Veen. Dat was een heel ander soort meester, waar ik nog positief aan terug denk. Tegen mijn kinderen en kleinkinderen zeg ik dat mijn lagere schooltijd niet leuk was.

De lagere school verkaste begin jaren zestig naar de Leeuwenlaan. Mijn jongere broers Peter en Leo en mijn zus Joke hebben op de school in de Leeuwenlaan gezeten. Ik hoorde toen namen als meester Kloosterman en juffrouw Tjeerde.

De gereformeerde kerk in de Noordstraat herinner ik me goed, op zondag gingen we er lopend twee keer naar toe. Wij zaten linksvoor op de vijfde rij met het gehele gezin.

Leesmap

Op vrijdagmiddag haalde ik na schooltijd de Christelijke leesmap op in oud Terneuzen. Daarna bracht ik ze naar Francien Michielsen op de Grenulaan. Die vulde die mappen met nieuwe bladen op vrijdagavond. Zaterdag bracht ik dan de nieuwe mappen weer bij de lezers. Ik had ongeveer 20 adressen. De kosten waren 50 cent per week. Ik verdiende met halen en brengen ook 50 cent. Bij elkaar was het ongeveer 2 uur werken. Ik weet nu nog steeds waar die adressen waren in Terneuzen. Begin jaren zestig heeft mijn broer Peter het van mij overgenomen, omdat ik full time op mijn 15e jaar ben gaan werken. Ik weet niet meer precies wanneer die leesmap is opgehouden te bestaan.

Jos Voet

Na mijn lagere schooltijd ben ik naar de LTS gegaan op de Axelsestraat. Daarna ben ik automonteur geworden bij de VW-garage van Jos Voet aan het eind van de Axelsestraat bij het Zwaantje. Op mijn 20e ben ik beroepsmilitair geworden, en heb Terneuzen verlaten (1967). Ik kwam toen alleen nog de weekenden thuis. Op mijn 26e ben ik getrouwd met Betsy Roose, een dochter van de melkboer uit De Val. Wij wonen nu in Amersfoort.

Toen mijn ouders en schoonouders nog leefden, bezochten we ze regelmatig in Zeeuws-Vlaanderen. Bij korte vakanties aan de Zeeuwse kust gaan we altijd nog een dagje naar Terneuzen, en lopen dan samen, soms met onze vroegere vrienden, langs de oude herkenningspunten. Kortom, ik heb een fijne jeugd gehad, waar ik met vreugde aan terug denk.

Foto boven: Vader Van der Meide in zijn PTT-uniform.

Beluister het gesprek dat Remco van Schellen van Omroep Zeeland met Bart had in ‘Zeeland wordt wakker’:

Lees ook: Watersnood in Terneuzen

Op de foto staan, behalve mijn opa en oma, 4 zussen en 1 broer en 2 zwagers van mijn moeder. De foto is genomen voor hun huis in de Donze Vissersstraat 69-71, waar de groentewinkel ook was. De laatste keer dat ik in Terneuzen was stond het er nog. Op die foto sta ik links voor (let op de prachtige jas). Naast mij staat mijn neef Ko den Hooglander, en daarnaast Piet den Hooglander. Achter mijn nichtje Cobie den Hooglander, staat mijn tante Jo. Zij werkte als stenotypiste bij de gemeente Terneuzen en had begin 1950 al een fototoestel (wat toen bijzonder was). Ze heeft nogal wat foto’s uit die tijd, o.a. van de Watersnood.

2 reacties
  • Kees den Hollander
    Geplaatst op 10:24h, 22 november Beantwoorden

    mooi artikel en mooi verhaal over postbode vdMeide. ben zelf van ’61 en herinner me hem nog goed. was zelf bevriend met Ferry Mooij, zoon van het hoofd van de post. postkantoor en woonhuis waren in het mooie pand hoek Nieuwstraat/Westkolkstraat waar we veel op zolder speelden.

  • Maarten van der Meide
    Geplaatst op 10:13h, 21 november Beantwoorden

    Pa,

    Lezenswaardig verhaal!

    Het is achteraf niet zo erg dat juffrouw Van der Welle losse handjes had. Je hebt niet één, maar twee rechterhanden!

    Groetjes,
    Maarten

Geef een reactie